گزارشی از اعداد و ارقام مهم لایحه بودجه سال آینده

بررسی اسناد بودجه ۱۴۰۱  نشان می دهد در شرایط تورم‌زای کنونی اقتصاد ایران، دولت به دنبال ارایه یک بودجه انقباضی است.

در ماده واحده لایحه بودجه پیشنهادی دولت آمده است: بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور از حیث منابع و مصارف بالغ بر سی و شش میلیون و سیصد و ده هزار و هفتصد و چهار میلیارد و ششصد و بیست و هشت میلیون (۳۶.۳۱۰.۷۰۴.۶۲۸.۰۰۰.۰۰۰) ریال به شرح زیر است:

الف) منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی و مصارف بودجه‌ عمومی دولت از حیث هزینه‌ها و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی، بالغ بر پانزده میلیون و پنجاه و دو هزار و سیصد و نود و شش میلیارد و یکصد و سیزده میلیون (۱۵.۰۵۲.۳۹۶.۱۱۳.۰۰۰.۰۰۰) ریال شامل:

۱. منابع عمومی بالغ بر سیزده میلیون و هفتصد و بیست هزار میلیارد (۱۳.۷۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال.

۲. درآمد اختصاصی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی بالغ بر یک میلیون و سیصد و سی و دو هزار و سیصد و نود و شش میلیارد و یکصد و سیزده میلیون (۱.۳۳۲.۳۹۶.۱۱۳.۰۰۰.۰۰۰) ریال.

ب) بودجه شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت از لحاظ درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار بالغ بر بیست و دو میلیون و سیصد و چهارده هزار و هفتاد و نه میلیارد و سیصد و هجده میلیون (۲۲.۳۱۴.۰۷۹.۳۱۸.۰۰۰.۰۰۰) ریال و از حیث هزینه ها و سایر پرداخت ها بالغ بر بیست و دو میلیون و سیصد و چهارده هزار و هفتاد و نه میلیارد و سیصد و هجده میلیون (۲۲.۳۱۴.۰۷۹.۳۱۸.۰۰۰.۰۰۰) ریال.

سه اتفاق مهم در بودجه ۱۴۰۱

دو نکته مهم برای بازارها از بودجه ۱۴۰۱

 ۲ نکته در لایحه بودجه ۱۴۰۱ هم به نظر بر روی رفتار بازارها اثرگذار است:

چرا عدد مالیات افزایش داشته و آیا قرار است مالیات دیگری و یا عوارض دیگری از شرکت ها اخذ شود که برخی افراد مطلع و نزدیک به دولت دریافت مبالغ تحت عنوان عوارض صادرات را رد می کنند و دلیل این رشد مالیات را اخذ مالیات از خودرو و مسکن می دانند.

اما مهم ترین نکته ای که از آن به عنوان شوک بودجه به بازارها یاد می شود نرخ گاز است که به عنوان خوراک و سوخت مطرح است. نرخ  سوخت صنایع برای فولادی ها ۱۰۰ درصد نرخ خوراک در نظر گرفته شده است. البته طبق برخی شنیده ها این عدد به ۵۰ درصد خواهد رسید و سقف ۲۵۰۰ تومان را خواهد داشت.

برخلاف خوش بینی در بازار سهام، دولت در لایحه بودجه سال آینده؛ نرخ سوخت فولادی ها؛ پتروشیمی ها و پالایشی ها را معادل نرخ خوراک مصرفی پتروشیمی ها قرار داد. این در حالی است که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ این نرخ با تخفیف هفتاد درصد به صنایع فروخته میشد.

اعداد مهم در بودجه ۱۴۰۱

ریز و درشت لایحه بودجه ۱۴۰۱

افزایش ۲۹ درصدی حداقل حقوق

با احکام ذیل در بودجه حقوق افرادی که از متوسط حقوق کمتر می‌گیرند از حقوق افرادی که از متوسط بیشتر می‌گیرند، بیشتر رشد خواهد کرد و فاصله حقوق کاهش می‌یابد:

افزایش حقوق ۱۰ درصد/ ۴.۵ میلیون تومان حداقل حقوق

آنچه که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ دولت برای حقوق کارکنان پیش بینی کرده نشان می‌دهد که افزایش پلکانی حقوق در دستور کار قرار دارد و متوسط ۱۰ درصد است به طوری که برای طبقات پایین‌تر از این رقم بیشتر افزایش پیدا خواهد کرد.

وام ازدواج در بودجه سال آینده حذف شد

از دیگر نکات مهم در لایحه آن است که بند مشخص و رقم وام ازدواج جوانان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ حذف شده است و ظاهرا دولت اختیار کلی برای تعیین آن در هیات وزیران با هماهنگی دستگاه‌ها درخواست کرده است.

براساس تبصره ۱۶ ماده واحده لایحه بودجه سال آینده که مروبط به تسهیلات تکلیفی است عنوان شد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از طریق بانک‌های دولتی، خصوصی و موسسات اعتباری غیر بانکی مکلف به پرداخت تسهیلات قرض الحسنه از محل صد در صد (۱۰۰) مانده سپرده های قرض الحسنه و پنجاه درصد (۵۰) سپرده های جاری شبکه بانکی پس از کسر سپرده قانونی به موارد مندرج در قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی از جمله قانون برنامه ششم توسعه است.

دولت ۲۰ درصد از سهم صندوق توسعه ملی را برداشت می‌کند

از سهم ۴۰ درصدی صندوق توسعه ملی در سال آینده، طبق پیش بینی که در لایحه بودجه انجام شده دولت فقط ۲۰ درصد را واریز خواهد کرد و ۲۰ درصد مابقی به دولت اختصاص پیدا می‌کند.

حقوق تا ۵ میلیون تومان معاف از مالیات شد

طبق پیش بینی صورت گرفته در لایحه بودجه سال آینده سقف معافیت مالیاتی ۶۰ میلیون تومان در سال پیش بینی شده است.

دلار ۴۲۰۰ تومانی از بودجه حذف شد

در لایحه بودجه سال آینده پیش‌بینی در رابطه با پرداخت ارز ترجیحی نشده و نشان از اقدام دولت برای حذف ارز ۴۲۰۰ دارد.

رشد محصولات زراعی و افزایش ۱.۲ میلیون هکتاری آبخیزداری 

در بودجه سال آینده منابع لازم برای افزایش تولیدات زراعی و باغی به میزان ۷.۳ میلیون تن دیده شده است.

همچنین با اختصاص منابع لازم حد نگاری و صدور سند مالکیت اراضی کشاورزی برای ۹۰۰ هزار هکتار و آبخیزداری ۱.۲ میلیون هکتار انجام خواهد شد.

تکمیل و بهره برداری از ۱۰ هزار هکتار شبکه آبیاری و زهکشی و افزایش ضریب خود اتکایی در تولید جوجه نژاد داخلی از ۱۰ به ۵۸ درصد از دیگر اهداف برنامه ای بودجه است.

سطح پوشش بیمه کشاورزی از ۱۸ به ۲۷ درصد به افزایش خواهد یافت و منابع این صندوق تقویت خواهد شد.

صندوق مسکن محرومین تشکیل می شود 

برای تامین اراضی طرح مسکن به استعداد ۴ میلیون واحد مسکونی تا پایان سال ۱۴۰۱ برنامه ریزی شده است.

اعتبارات صندوق ملی مسکن تقویت و برنامه ریزی برای  اجرایی شدن دو میلیون مسکن تا پایان سال آینده که ۳۰ درصد آن به پایان خواهد رسید، انجام شده است.

۵ هزار میلیارد تومان برای راه اندازی صندوق مسکن محرومین اختصاص پیدا خواهد کرد.

 از ظرفیت دارایی های غیر منقول وزارت راه و شهر سازی و منابع صندوق پیشرفت و عدالت برای تقویت منابع صندوق ملی مسکن استفاده خواهد شد.

کاهش انتشار اوراق مالی و تمرکز روی فروش نفت 

در لایحه بودجه انتشار اوراق مالی اسلامی از ۱۳۲.۵۰۰ میلیارد تومان به ۰۰۰ر۸۸ میلیارد تومان کاهش‌یافته است.

صادرات نفت روی یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه و قیمت نفت ۵۳ یورو معادل ۶۰ دلار در نظر گرفته‌شده است.

صادرات خالص گاز ۳.۵۸ میلیارد دلار منظور شده و ۱۴۵ هزار بشکه در روز خوراک تحویل پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها خواهد شد.

هدایت یارانه‌ها به سمت اقشار کمتر برخوردار

افزایش اعتبارات برنامه مقابله با فقر مطلق برای افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی معادل دو برابر حقوق کارمندان برنامه یارانه نقدی و غیر نقدی و معیشت معادل ۷۳.۸ هزار میلیارد تومان

یارانه حوزه سلامت مطابق با ماده ۴۶ قانون الحاق ۲ به میزان ۳۲ میلیارد تومان در نظر گرفته‌شده است.

یارانه نان، گندم، دارو و تجهیزات مصرفی پزشکی و نهاده‌های کشاورزی به میزان ۱۴۰ هزار میلیارد تومان منظور شده است.

۲۴ هزار میلیارد تومان منابع حمایت از تولید در بخش انرژی و برای حمایت از اشتغال معادل ۴۶ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته‌شده است.

پیش‌بینی منابع در قالب صندوق پیشرفت و عدالت ایران (ملی و استانی) به میزان ۴۶ هزار میلیارد تومان و با احتساب منابع حمایت از انرژی در وزارت نفت معادل ۷۰ هزار میلیارد تومان است.

خبرهای خوب بودجه برای استان‌ها 

در راستای تحقق رشد اقتصادی ۸%، مبلغ ۰۰۰ ر ۱۵۰ میلیارد تومان در سقف منابع هدفمندی و منابع عمومی لایحه سال ۱۴۰۱ منظور گردیده است.

برای تقویت اعتبارات استان‌ها و در جهت تمرکززدایی، با توجه به قابلیت‌های استان‌ها مبتنی بر آمایش سرزمین ۴۲۲ طرح استانی ویژه (ملی استانی) به استان‌ها انتقال پیدا می‌کند.

بخش قابل توجهی از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان منابع رشد اقتصادی در اختیار استان‌های قرار خواهد گرفت.

کاهش ۱۵ درصدی هزینه‌های دولت 

در لایحه بودجه هزینه های  دولت به استثنای حقوق ۱۵ درصد کاهش پیدا کرده است.

بابت اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مبلغ ۰۰۰ ر ۱۲ میلیارد تومان منظور شده است.

بابت پاداش پایان خدمت جانبازان به میزان ۰۰۰ ر ۹ میلیارد تومان منظور شده است.

بابت پاداش پایان خدمت بازنشستگان مبلغ ۶۰۰ ر ۲۲ میلیارد تومان منظور شده است.

بابت رتبه بندی معلمان ۲۵ هزار میلیارد تومان منظور گردیده است.

تمرکز بودجه عمرانی بر مشکلات تنش آبی و خشکسالی 

اعتبارات منابع آب از ۹.۳ هزار میلیارد تومان در قانون بودجه ۱۴۰۰ به ۲۲.۳ هزار میلیارد تومان در جهت رفع تنش‌های آبی و تقویت آبرسانی پایدار به مناطق ضروری شهری و روستایی؛ افزایش یافته است.

اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه (بودجه عمرانی) نسبت به سال ۱۴۰۰ با بیش از ۴۳ درصد رشد به ۲۵۱ هزار و ۸۱۵ میلیارد تومان رسیده است.